Log in Check in

Марфуға Бектемірова

ақын, журналист, аудармашы

 

  • Өмірбаян
  • Әдебиеттер тізімі
  • Книги

 

АҚЫН ҚЫЗДЫҢ ӨМІРІ

 

Маған тағдырмен

Бөлінген уақытты

Босқа құртпаймын –

Ән салам.

Менің жастық шағымның

Ән  жолдарына

Мен тамшымен

Өзімді беремін….

 

1958 жылы Көкшетау облысының көрікті жерінде Көрнекті ауылында болашақ ақын Марфуға Бектемірова дүниеге келді. Оны ерте жастан бастап атасы мен әжесі тәрбиеледі. Атасы, Серік Теміров, оған әдебиет пен музыкаға деген сүйіспеншілікті сіңірді. Ол жақсы домбырашы болды және тіпті өзі осы тамаша құралды жасай алды. Сапарларда болған атасы Марфуғаға кітаптар алып келетін және үйде қонақтар жиналғанда оқуды сұрайтын. Оларды қайта оқып, қыз ана тіліне деген сүйіспеншілікке бөленетін. Ол айтыстардың сүйікті жинақтарын айтып, домбырамен ән шырқады. Балалық шақтарын еске ала отырып, Марфуға атасы өз сөзімен мәнерлеп айтатын мақал-мәтелдерді жазып алмағанына өкінетін. Жас ақын ерте оқып үйренген, мектептен кейін кітапханаға асығып, балалар кітаптарын парақтауды ұнататын.

«Бір күні мен бір ақынның өлеңдер жинағын алдым-оның есімі жадымда қалған жоқ. Бірақ мен таң қалдым: мен жолдарды қайта-қайта оқыдым және ойдың тереңдігіне таң қалдым», – дейді Марфуға. Бесінші сыныпқа ол поэзияға ғашық болып келді, бірақ мектепте ешкім оның қызығушылығы туралы білмеген еді, ол дәптерге өлең жазатын және оны партаға жасырытын.

Марфуға Щучинск мектеп-интернатын бітірген, онда көркем өнерпаздардың белсенді қатысушысы болған, мәдени-бұқаралық сектор меңгерушісі болды және консерваторияға түсуді армандаған, бірақ журналист болды. 16 жасында ол Алматыға оқуға түсуге барады, Серік атасы ол кезде болған жоқ, ол қыз сегізінші сыныпта оқып жүрген кезде өмірден озған еді. Әже қатты ауырып, оқуға ақы төлейтін ешкім болмады, Марфуға сырттай бөлімге түседі.

Алыс туысы жұмыспен көмектесіп, аудандық газетке редактордың көмекшісі болып жұмысқа орналастырды, оның еңбек жолы осылай басталды. Әл-Фараби атындағы ҚазМУ-ды аяқталғаннан кейін 1983 жылы «Көкшетау правдасы» газетінде корректор болып жұмыс істеді, орыс тілінен аудармашы, журналист болды және өлең жазуды жалғастырды. Мектеп оқушысы бола тұрып ол «Көкшетау правдасы» газетіне өлең жазып, тіпті шағын қаламақы алды. Газет беттерінде болашақ күйеуі Есенгелді Сүйіновпен алғашқы сырттай танысу болды.

1985 жылы үйлену тойынан кейін олар Қостанайға көшіп келеді, онда Марфуға тележурналист жұмысын бастайды. 1992 жылдан 1993 жылға дейін Қостанай облысының ішкі саясат бөлімінде көші-қон мәселелері бойынша жетекші маман болды, кейін Қазақстан Жазушылар одағының филиалын ашты. Оның алғашқы кітабы 1994 жылы Алматыда шықты, бұған Марфуға өте ұзақ уақыт келді, он екі жыл бойы кітаптың қолжазбасы дайын жатты. Марфуғаның жұбайы Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі Есенгелді Сүйінов былай дейді: «Біз екеумізде жұбай да, пікірлестер де болдық, екумізде жазуды жақсы көрдік. Мен оны қорғауға тырыстым, ол тұрмыстық және басқа да үй мәселелеріне қарамайақ жазуға жағдай жасауға тырыстым. Марфуға бірінші кезекте өз өлеңін маған оқуға беретін, менің қорытындымды толқумен күтетін. Оның жолдары әдемі, лирикалық, ерекше болып туындайтын…». Олардың отбасы мұрағатында айтарлықтай қолжазба материалдары сақталуда, оның негізінде тағы да 5-6 поэтикалық жинақтар шығаруға болады. Бүгінгі күні оның өлеңдерінің он жинағы басылып шықты. 2007 жылы Марфуғаның өлеңдері орыс тіліне аударылған «Белый парус мечты» кітабымен Мәскеуде 10 мың данамен басылып шықты. Жинақта әр түрлі тақырыптағы өлеңдер, пейзаждық және махаббат, философиялық және азаматтық, ақын мен поэзияның тақырыбы, шығармашылық ізденістер ұсынылған. Шығармалардың кейіпкері өте сезімтал, нәзік, сүйікті және романтикалық. Ақын өлең жазбауы мүмкін емес ақын қыздың, ақын әйелдің өмірі туралы әңгімелейді:

Ашық аспанға

Тау салқын тартады.

Ақын қыздың өмірі

Жұмбақ әлі күнге дейін

Өлеңдеде шешілер

Күрделі міндеттер:

Жылап тұрып күледі

Күліп тұрып жылайды.

Туған өлкенің, таулардың, ормандардың, Бурабай өзендері мен көлдерінің сұлулығын жырлай отырып, автор түстің жұқа қырлары, қаланың дыбыстары мен иістері, жаңбыр мен орманның әуендері автормен нақты берілген.

Марфуға өте жан-жақты адам болды, ол өмір сүруге асығатын. Бұл оның шығармашылығында және жалпы өмір салтында бейнеленген. Ол поэзияны ғана емес, өкінішке орай көлеңкеде қалған проза да жазған. МарфуғаТөлеуханқызы белсенді қоғамдық жұмыс атқарды, ол адамдармен кездесуге және өңірлерде шығармашылық кештерді өткізуді өз парызы деп санады. Оның «Аққуым менің, қайдасың?» («Где ты, мой лебедь?»»), он төрт жаста жазылған, халыққа ұнады. Ал композитор Әнуарбек Бекжанов өлең жолдарын ән қып шырқаған соң, шығарма нағыз хитке айналды.  Ол әрі қарай да өзінің өлеңдеріне музыка жазып, 20-ға жуық ән жазды, ең танымалы: «Аққайыңға», «Келемін аралап Көкшені», «Махаббат мұнары». Марфуға және аударма қызметімен айналысты. Оның басты жетістігі-Анна Ахматованың «Жыр-жауһар»атты өлеңдер жинағының аудармасы. Олардың жандары жақын болды, және бұл Марфуғаға сүйікті ақынының уайымын сезінуге көмектесті. Барлық бояуларды оқырмандарға беру және шығармалардың мәнін жоғалтып алмау үшін ол жұмысын бірнеше рет істеуге тура келді.

1995 жылы Абайдың 150 жылдығына арналған Қазақстан Республикасының жазба ақындар сайысында Марфуға екінші орынға ие болды. Ол Абайдың шығармашылығы туралы ой қозғап, оның алдында бас иеді:

Абай, Абай…

Стихи живут, печаль твоя жива,

Познав беду, поймешь твои слова.

О Родине ты думал каждый миг.

…Народ,

Абая давший миру,

Сам велик!

Нұр-сұлтан қаласына Марфуға отбасымен бірге 16 жыл бұрын көшіп келді. 2007 жылдан 2013 жылға дейін «Есіл» республикалық газетінің бас редакторы болып жұмыс істеді. Марфуға Төлеуханқызы қазіргі қазақ поэзиясында елеулі із қалдырды. Ол өзінің өмірінің соңғы күніне дейін жазды, 2013 жылы қайғылы жағдайда өмірден өтті…

 

Кітаптары

  1. Бектемірова М. Айдыным менің: Өлеңдер. – Алматы: Өлке, 1997.-108 бет.
  2. Бектемірова М. Аққуым менің қайдасың?: Өлеңдер. – Алматы: РИИЦ Азия, 2006.- 80 бет.
  3. Бектемірова М. Ғашық жүрек: Өлеңдер жинағы. – Қостанай, 2001.-271 бет.
  4. Бектемірова М. Еңлікгүл: Өлеңдер. – Алматы: Жазушы, 2001.-136 бет.
  5. Бектемірова М. Жанары жәудір дүние: Өлеңдер мен поэма.- Алматы: Айқап, 1993.-124 бет.
  6. Бектемірова М. Менің Атлантидам: Өлеңдер. – Алматы, 2006.
  7. Бектемірова М. Нұрлы дүние. Пікір, әңгімелер мен сұхбаттар. Астана қаласы «Астана Бланк Издат» баспасы, 2015.- 142 бет.
  8. Бектемірова М. Сандуғаш:  Өлеңдер  мен  поэмалар. –  Астана: Астана Бланк Баспа, 2010.-536 бет.
  9. Бектемірова М. Тобылғы түн / М. Бектемірова.- Алматы: «Қазығұрт» баспасы, 2001.- 384 бет.

Аудармалары

  1. Ахматова А. Әлем әдебиетінен /Ауд: М.Бектемірова.- Есіл.-2008.- қазан. – 5 бет.
  2. Ахматова А. Өлеңдер мен поэма /Ауд: М.Бектемірова – Астана:Аударма. 2003.-160 бет.

Марфуға Бектемірованың жинақтарға енген шығармалары

  1. Бектемірова М. Жарқын ғұмыр // Арман  қанатында: Жас талап жазушылардың әңгімелер жинағы: 7-ші кітап/Құраст:А. Егеубаев.- Алматы: Жалын, 1988.- 84-88 бет.
  2. Бектемірова М. Қарлығаш: Жас ақындардың өлеңдері/Құраст: Ұ. Есдәулетов – Алматы: Жалын, 1984.- 64-77 бет.
  3. Бектемірова М.  Махаббат  тәңірі   немесе  абайды  іздеу  // Жыр тәңірі /Құраст: Ғ.Қайырбеков – Алматы: Өнер,1995. – 136 бет.
  4. Бектемірова М. Тәуелсіздік- тірегім: Поэма // Отанымыздың тәуелсіздігіне тарту /Құраст: Н.Махмудов, Қ.Исина, А.Кемелбаева, И.Рачковский – Алматы: Қазақмыс, 2006. – 105-126 бет.
  5. Бектемірова М.Тың тынысы: Өлендер мен әңгімелер/Құраст:Ә Нәбиев – Алматы: Жалын, 1982. – 23-25 бет.

Мақалалары

  1. Бектемірова М. Ай көзі мөлдіреп тамашаға тұнғанда // Руханият. -2005. -6 шілде. -7 бет.
  2. Бектемірова М. Айдын // Қазақ әдебиеті.- 1997.- 4 наурыз.- 7 бет.
  3. Бектемірова М. Айнакөл // Коммунизм таңы.- 1979.-  20 март(№34).- 4 бет.
  4. Бектемірова М. Айнакөлім // Коммунизм таңы.- 1980.-  14 июнь(№72).- 4 бет.
  5. Бектемірова М. Ақан серінің мұңы // Коммунизм таңы.- 1983.- 22 январь(№10).- 4 бет.
  6. Бектемірова М. Ақын қыз деп төрінен орын берген // Қазақ әдебиеті.-2014.- №22(№3394).- 12 бет.
  7. Бектемірова М. Ақ бөкен // Коммунизм таңы.- 1981.- 26 февраль(№25).-3 бет.
  8. Бектемірова М. Ақ таңдар // Жұлдыз.- 1979.- №4.- 144 бет.
  9. Бектемірова М. Ақ таңдар // Коммунизм таңы.- 1980.-  9 май(№57).- 4 бет.
  10. Бектемірова М. Ақша бұлтқа жазам соңғы өлеңді // Ана тілі. -2019. -28 ақпан(№8). -14 бет.
  11. Бектемірова М. Аққу атқан // Коммунизм таңы.- 1979.-  26 май(№63-64).- 4 бет.
  12. Бектемірова М. Аққу жұлдыз // Коммунизм таңы.- 1980.-  22 ноябрь(№513).- 4 бет.
  13. Бектемірова М. Аққулар // Коммунизм таңы.- 1979.- 14 июнь(№72).- 3 бет.
  14. Бектемірова М. Аққуым менің // Коммунизм таңы.- 1979.- 14 август(№98).- 4 бет.
  15. Бектемірова М. Аққуым менің, қайдасың? // Жалын.- 2004.- №9.-37-39 бет.
  16. Бектемірова М. Ақынның құл болғаны-ақырзаман // Жалын. -2012. – №12.- 10-12 бет.
  17. Бектемірова М. Алтындай елім, өр елім // Қазақстан әйелдері.- 2008.- №1.-15бет.
  18. Бектемірова М. Амрита Притам // Коммунизм таңы.- 1983.- 2 апрель(№41).- 4 бет.
  19. Бектемірова М. Ана // Коммунизм таңы.- 1983.- 19 ноябрь(№1).- 4 бет.
  20. Бектемірова М. Арман // Коммунизм таңы.- 1980.-  19 август(№100).- 4 бет.
  21. Бектемірова М. Асқақ сезім // Коммунизм таңы.- 1979.-  12 май(№57).- 4 бет.
  22. Бектемірова М. Асыл ән // Коммунизм таңы.- 1981.- 14 ноябрь(№151.- 4 бет.
  23. Бектемірова М. Ата // Коммунизм таңы.- 1982.- 23 январь(№10).- 4 бет.
  24. Бектемірова М. Ата жолы // Коммунизм таңы.- 1982.- 16 октябрь(№147).- 4 бет.
  25. Бектемірова М. Атамның әңгімелерінен // Коммунизм таңы.- 1980.-  15 ноябрь(№150).- 4 бет.
  26. Бектемірова М. Ауылым. Күй // Коммунизм таңы.- 1978.- 7 октябрь(№135).- 4 бет.
  27. Бектемірова М. Ауылға хат // Коммунизм таңы.- 1983.- 3 декабрь(№161).- 4 бет.
  28. Бектемірова М. Әже рухымен мұңдасу // Арқа ажары. -2014. -15 ақпан. – 3 бет.
  29. Бектемірова М. Әкеме // Коммунизм таңы.- 1979.-  24 февраль(№24).- 4 бет.
  30. Бектемірова М. Ән // Коммунизм таңы.- 1978.- 12 декабрь(№162).- 4 бет.
  31. Бектемірова М. Бақ құсым // Коммунизм таңы.- 1982.- 6 ноябрь(№156).- 6 бет.
  32. Бектемірова М. Биле, қайың // Коммунизм таңы.- 1982.- 17 апрель(№47).- 4 бет.
  33. Бектемірова М. Бурабай // Коммунизм таңы.- 1982.- 2 ноября(№154).- 3 бет.
  34. Бектемірова М. Бір қолымда өлеңім,бір қолымда бөбегім // Әдебиет айдыны.-2008.- 17 шілде.- 9 бет.
  35. Бектемірова М. Ғашық боп жалғыз өлеңге // Сарыарқа. – 1991.- №3.-19 бет.
  36. Бектемірова М. Дауылдан кейін // Коммунизм таңы.- 1983.- 23 апрель(№50).- 4 бет.
  37. Бектемірова М. Дертімді мына жалған жаза ала ма?! // Арқа ажары.- 2007.- 27 қыркүйек.- 4 бет.
  38. Бектемірова М. Домбыра // Коммунизм таңы.- 1977.- 1 январь(№1).- 4 бет.
  39. Бектемірова М. Досыма // Коммунизм таңы.- 1979.- 21 июль(№88).- 4 бет.
  40. Бектемірова М. Екі өлең // Коммунизм таңы.- 1983.- 9 апрель(№44).- 4 бет.
  41. Бектемірова М. Елік // Коммунизм таңы.- 1983.- 23 июль(№90).- 4 бет.
  42. Бектемірова М. Ертегі елінде// Коммунизм таңы.- 1982.- 11 декабрь(№170).- 4 бет.
  43. Бектемірова М. Жайлауда // Коммунизм таңы.- 1981.- 17 октябрь(№139.- 4 бет.
  44. Бектемірова М. Жалғыз сөз // Коммунизм таңы.- 1983.- 6 август(№95).- 4 бет.
  45. Бектемірова М. Жан досым // Коммунизм таңы.- 1982.- 15 май(№59).- 4 бет.
  46. Бектемірова М. Жан досым // Көкшетау правдасы. -1982. -31 июль. -3бет.
  47. Бектемірова М. Жанымда жырдың отын өшірместен, Өтейін ақ қағазды алаулатып! //Арқа ажары. – 2011. – 21 сәуір(№47). – 4 бет.
  48. Бектемірова М. Жанымның жапырақтары // Коммунизм таңы.- 1980.-  9 февраль(№18).- 4 бет.
  49. Бектемірова М. Жаңа өлеңдер // Коммунизм таңы.- 1981.- 16 апрель(№46). 4 бет.
  50. Бектемірова М. Жаңбырлы жырлар // Коммунизм таңы.- 1983.- 18 июнь(№74).- 4 бет.
  51. Бектемірова М. Жақсы кітап – жан азығы // Коммунизм таңы.- 1979.- 13 октябрь(№137).- 4 бет.
  52. Бектемірова М. Жақсылықтар жасасын // Коммунизм таңы.- 1983.- 16 апрель(№47).- 4 бет.
  53. Бектемірова М. Жарқын ғұмыр // Коммунизм таңы.- 1981.- 10 октябрь(№136). 4 бет.
  54. Бектемірова М. Жас арман // Көкшетау правдасы. -1983. -7 май. -4бет.
  55. Бектемірова М. Жас арман // Коммунизм таңы.- 1983.- 20 август(№101).- 4 бет.
  56. Бектемірова М. «Жасыл белес» // Коммунизм таңы.- 1980.-  25 октябрь(№141).- 4 бет.
  57. Бектемірова М. Жасыл нұрға бөленіп төңірегім //Арқа ажары. – 2006. – 21 наурыз(№32). – 1 б.
  58. Бектемірова М. Жат қолында // Коммунизм таңы.- 1982.- 1 июнь(№71).- 4 бет.
  59. Бектемірова М. Жезкиік // Арқа ажары.- 2015.- 28 қараша(№144).- 4 бет.
  60. Бектемірова М. Жұмбақ сезім // Жұлдыз.- 1988.- №9.- 145-153 бет.
  61. Бектемірова М. Жұмбағым менің-Жұмбақтас // Коммунизм таңы.- 1983.- 1 октябрь (№136).- 4 бет.
  62. Бектемірова М. Жұмбақтас // Коммунизм таңы.- 1982.- 30 май(№70).- 4 бет.
  63. Бектемірова М. Жұлдыз // Коммунизм таңы.- 1979.- 30 июнь(№79).- 4 бет.
  64. Бектемірова М. Жұлдыздар// Коммунизм таңы.- 1979.- 17 ноябрь(№151).- 4 бет.
  65. Бектемірова М. «Жұлдызды жолмен жаяулап кетіп барамын» // Дала мен қала. – 2005. – 4 наурыз(№9).- 3 бет.
  66. Бектемірова М. Жұлдызымды іздеймін // Коммунизм таңы.- 1981.- 21 март(№35). 4 бет.
  67. Бектемірова М. Жылы әсер қалдырады // Коммунизм таңы.- 1980.-  5 январь(№3).- 4 бет.
  68. Бектемірова М. Жыр жолдары // Коммунизм таңы.- 1980.-  8 январь(№4).- 4 бет.
  69. Бектемірова М. Жыр отауы // Коммунизм таңы.- 1979.-  27 январь(№12).- 4 бет.
  70. Бектемірова М. Зеренді // Коммунизм таңы.- 1979.-  1 май(№53).- 4 бет.
  71. Бектемірова М. Золушка // Коммунизм таңы.- 1983.- 21 май(№62).- 4 бет.
  72. Бектемірова М. Кино-тәрбие құралы // Коммунизм таңы.- 1979.-  17 февраль(№21).- 4 бет.
  73. Бектемірова М. Коммунистер // Коммунизм таңы.- 1983.- 30 июль(№193).- 4 бет.
  74. Бектемірова М. Көгілдір әлем// Коммунизм таңы.- 1982.- 16 июль(№97).- 4 бет.
  75. Бектемірова М. Көгілдір нілде көргенім // Коммунизм таңы.- 1983.- 17 декабрь(№167).- 4 бет.
  76. Бектемірова М. Көгілдір таңым // Коммунизм таңы.- 1982.- 6 февраль(№16).- 4 бет.
  77. Бектемірова М. Көктем // Коммунизм таңы.- 1979.-  24 март(№36).- 4 бет.
  78. Бектемірова М. Көктемім // Коммунизм таңы.- 1982.- 1 май(№53).- 4 бет.
  79. Бектемірова М. Көкшетау // Коммунизм таңы.- 1980.-  29 март(№39).- 4 бет.
  80. Бектемірова М. Көкшетауым. Ақ бөкен // Көкшетау правдасы. -1981. -19 май(№97). -3б.
  81. Бектемірова М. Көңіл көзімен// Коммунизм таңы.- 1982.- 14 август(№103).- 4 бет.
  82. Бектемірова М. Көңіл күйлері // Коммунизм таңы.- 1981.- 7 март(№29). 4 бет.
  83. Бектемірова М. Көрініс // Коммунизм таңы.- 1979.- 16 сентябрь(№119).- 4 бет.
  84. Бектемірова М. Көңілдер бар // Коммунизм таңы.- 1979.-  8 март(№29).- 4 бет.
  85. Бектемірова М. Күз күйі // Коммунизм таңы.- 1980.-  28 сентябрь(№129).- 4 бет.
  86. Бектемірова М. Күлсін гүлдер // Коммунизм таңы.- 1983.- 26 март(№38).- 4 бет.
  87. Бектемірова М. Қайсарлық // Коммунизм таңы.- 1981.- 21 март(№35). 4 бет.
  88. Бектемірова М. Қайың // Коммунизм таңы.- 1980.-  3 май(№54).- 4 бет.
  89. Бектемірова М. Қара домбыра // Коммунизм таңы.- 1979.-  21 апрель(№49).- 4 бет.
  90. Бектемірова М. Қоштасу // Коммунизм таңы.- 6 октябрь
  91. Бектемірова М. Қыз жүрегі // Коммунизм таңы.- 1981.- 6 июнь(№168). 4 бет.
  92. Бектемірова М. Қызғаныш // Коммунизм таңы.- 1983.- 19 февраль(№22).- 4 бет.
  93. Бектемірова М. Махаббат лирикалары // Сарырақа.- 1993.- №3.-71-73 бет.
  94. Бектемірова М. Менің музам-АСТАНА // Қазақстан әйелдері. – 2012. -№11. -30-31бет.
  95. Бектемірова М. Нұрлы дүние //Арқа ажары. – 2008. – 25 қыркүйек(№109). – 12 бет.
  96. Бектемірова М. Нұрлы дүние // Жалын.-  2007.- №11.-13-18 бет.
  97. Бектемірова М. Он бесім бол, бұлағым // Коммунизм таңы.- 1983.- 21 июль(№89).- 3 бет.
  98. Бектемірова М. Осы бейне // Коммунизм таңы.- 1981.- 26 декабрь(№169).- 4 бет.
  99. Бектемірова М. Отан сенің өз үйің // Қазақстан әйелдері.- 1991.- №10.-14 бет.
  100. Бектемірова М. Өлең гүлім // Коммунизм таңы.- 1979.-  7 апрель(№42).- 3 бет.
  101. Бектемірова М. Өлең досым, лайықтысын төрге енді // Жалын. -2011. -№10. -16-18 бет.
  102. Бектемірова М. Өнегелі өмір иесі // Коммунизм таңы.- 1978.- 7 октябрь(№135).- 4 бет.
  103. Бектемірова М. Өтеді күндер // Коммунизм таңы.- 1979.- 20 октябрь(№140).- 4 бет.
  104. Бектемірова М. Өткен күндер кетер емес есімнен // Жалын.-  2006.- №5.- 64-66 бет.
  105. Бектемірова М. Сәулелі жырлар // Коммунизм таңы.- 1980.-  12 февраль(№19).- 4 бет.
  106. Бектемірова М. Сезіміңді сағынамын// Коммунизм таңы.- 1981.- 31 октябрь(№145.- 4 бет.
  107. Бектемірова М. Сен бар жерде // Коммунизм таңы.- 1981.- 7 ноябрь(№148).- 4 бет.
  108. Бектемірова М. Сен бе дедім // Коммунизм таңы.- 1981.- 28 ноябрь(№157).- 4 бет.
  109. Бектемірова М. Сен менің жүрегімдесің// Коммунизм таңы.- 1982.- 27 март(№37).- 4 бет.
  110. Бектемірова М. Сенгің келеді // Жалын. -2016. -№1,2,3. -118-123 бет.
  111. Бектемірова М. Совет қызы // Коммунизм таңы.- 1983.- 8 март(№30).- 4 бет.
  112. Бектемірова М. Сол бір сәуле // Коммунизм таңы.- 1979.- 23 июнь(№76).- 4 бет.
  113. Бектемірова М. Сыйла, досым // Жұлдыз.-  1996.- №10.-135-139 бет.
  114. Бектемірова М. Таңбалар // Коммунизм таңы.- 1983.- 12  март(№32).- 4 бет.
  115. Бектемірова М. Таңбалар // Жұлдыз.- 1983.- №9.- 82 бет.
  116. Бектемірова М. Тәуелсіздік-тірегім //Арқа ажары. – 2002. – 18 шілде(№81). – 3 бет.
  117. Бектемірова М. Толқын жүрек // Коммунизм таңы.- 1983.- 9 июль(№83).- 4 бет.
  118. Бектемірова М. Төзім бер,үміт берші, Алла,маған! // Жалын. -2010. -№3. -20-22бет.
  119. Бектемірова М. Төрттағандар // Қазақ әдебиеті.- 2008.- 5 қыркүйек.- 20 бет.
  120. Бектемірова М. Туған жер // Коммунизм таңы.- 1977.- 1 июнь(№71).- 4 бет.
  121. Бектемірова М. Туған жер-қиялдың мекені // Көкшетау правдасы. -1986. -17 июль. -3бет.
  122. Бектемірова М. Туған жерді жалықпаймын сүюден.
  123. Бектемірова М. Түн // Коммунизм таңы.- 1979.- 8 декабрь(№160).- 4 бет.
  124. Бектемірова М. Туған жерге табыну // Коммунизм таңы.- 1983.- 28 май(№65).- 4 бет.
  125. Бектемірова М. Туған жердегі елестер // Коммунизм таңы.- 1983.- 26 апрель(№51).- 4 бет.
  126. Бектемірова М. Тілің үшін қызмет ет, ештеңеден жасқанба // Жалын. -2008. -№9.-62-63 бет.
  127. Бектемірова М. Уақыттың таусылғанша бар шыдамы // Жұлдыз.- 1994.- №3-4.- 76-79 бет.
  128. Бектемірова М. Ұмытқым келді // Коммунизм таңы.- 1982.- 30 январь(№13).- 4 бет.
  129. Бектемірова М. Халық әні //Көкшетау. – 1995. – 29 тамыз(№102). – 4 бет.
  130. Бектемірова М. Хаттар // Коммунизм таңы.- 1980.-  26 июль(№90).- 4 бет.
  131. Бектемірова М. Шағала жыр шалқыған // Жаңа Сарыарқа.- 2006.- №4. – 33-35 бет.
  132. Бектемірова М. Шақырсам сені // Коммунизм таңы.- 1980.-  28 август(№104).- 4 бет.
  133. Бектемірова М. Іздесең мені // Коммунизм таңы.- 1979.- 15 декабрь(№163).- 4 бет.

 

Introduction